संघको नेतृत्व गर्न योग्यता पुगेको छ –मीनराज कडेल


अध्यक्ष प्रत्याशी

राष्ट्रिय सहकारी संघ 

राष्ट्रिय सहकारी संघको चुनाव नजिकिन थालेको छ, के छ चुनावको तयारी ?

राष्ट्रिय सहकारी संघको अहिलेको वर्तमान कार्यसमितिको कार्यकाल सकिदैँ छ । अवधि सकिएकाले यस वर्ष चुनावको चर्चा भएको हो । साउनको २२ र २३ गते नयाँ निर्वाचन सहितको  साधारणसभाको मिति तय भएको छ । संस्थाहरु नवकिरण गर्ने क्रम बढेको छ । उम्मेदवारीको हकमा भने छलफल चल्दै छ । विगतको हाम्रो परम्परा के छ भने सर्वसम्मत कार्यसमिति चयन गर्ने परिपाटी भएकाले सहकारी क्षेत्रमा काम गर्ने सबै साथीहरु समेट्नेगरी नयाँ टिम बन्ने छ । केही दिनअघि कार्यक्रम भएको थियो । त्यसमा डिल्ली तिवारीले उम्मेदवारी घोषणा गर्नुभएको थियो, मैले पनि उम्मेदवारी घोषणा गर्ने ठाउँ नभएपनि संघको नेतृत्व गर्न म योग्य छु भनेको थिएँ । म २०५४ सालदेखि नै राष्ट्रिय सहकारी संघको प्रतिनिधि छु । ७ वर्षदेखि त्यसको सञ्चालक सदस्य भएर काम गरेको छु । दुई कार्यायल नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रिय संघ(नेफ्स्कुन)मा बिताइसकेकाले संघको नेतृत्व गर्न मेरो योग्यता पुगेको ठान्दछु ।

सहकारी क्षेत्रका चुनौति र अवसर धेरै छन् । राज्यले गरिबी निवारणमा सहकारीको भूमिका अघि सारेको छ । यसतर्फ सहकारीले गर्नुपर्ने धेरै काम बाँकी छ । त्यस्तै तीन खम्बे अर्थनीतिमा सहकारीलाई समावेश गरेको अवस्थामा यसलाई सबल खम्बाका रुपमा स्थापित गर्नुपर्ने छ । यस क्षेत्रमा अवसर पनि थुर्पै छ । सुक्ष्मढंगले सहकारीको अध्ययन गर्ने, छलफल गर्ने जुन अवसर प्राप्त गरेँ, भोली संघको नेतृत्वमा पुग्दा काम गर्न सजिलो हुने छ । यद्यपी हामी छलफलमै छौं, कसरी नयाँ नेतृत्व चयन गर्ने भन्नेबारे व्यापक छलफल भइरहेको छ । समय पनि बाँकी छ र छलफल पनि भइरहेकोले गर्दा सकभर सर्वसम्मत नेतृत्व चयन गरौं भन्ने छ, यदी चुनाव भयो भने पनि प्रजातातान्त्रिक अभ्यास नै हुन्छ । कुनै समस्या छैन् । नियमित साधारणसभा भएपनि चुनावी साधारणसभा भएकाले बजारमा चर्चा आइरहेको छ ।

अहिलेसम्मको माहोलले चुनाव हुने संभावना बढेको छ कि, सर्वसम्मततबरले नेतृत्व चयन गर्ने तयारी छ ?

मलाई लाग्छ, सबै पदमा सर्वसम्मत नहुन पनि सक्छ । किनभने सदस्यमा इच्छा, आकंक्षाहरु धेरैका छन् । सञ्चालक सदस्यमा महत्वकाक्षां धेरैको भएपछि चुनाव हुन सक्ने संभावना रहन्छ । तर पदाधिकारीमा सर्वसम्मत नेतृत्व चयन हुन पनि सक्छ । सञ्चालकमा प्रजातान्त्रिक अभ्यास गर्न दिनुपर्छ भन्ने मान्यता पनि पलाएको छ । संघमा आएर काम गर्ने धेरै मान्छेको चाहना हुदाँ प्रजातान्त्रिक ढंगले चुनावमा जान सकिन्छ ।

तपाईले सर्वसम्मतको कुरा गर्नुभयो, संघको परिपाटी के देखिएको छ, भने , सहकारीकर्मीभन्दा राजनीतिक आस्थाका आधारमा नेतृत्व चयन गर्ने, अहिले पनि त्यसै गर्न लागिएको त होइन ?

यसको बारेमा यहाँलाई प्रष्ट भन्नै पर्छ, शुरुदेखि नै म यसको विरोधी नै हुँ । राष्ट्रिय सहकारी संघमा तपाईले भन्नुभएजस्तो भएकै हो । राजनीतिक दलका नेतृत्वतहमै बसेका साथीहरुले सहमति गरी नेतृत्व चयन गरेको अवस्था हो । त्यो प्रक्रिया राम्रो होइन । तर सहकारीभित्र के छ भन्दा बहुदलिय सिष्टममा राजनीतिक आस्थाबिना कोही अछुट छैन् । सहकारी क्षेत्रमा लागेका साथीहरु, जो दत्तचित्त भई लाग्नुभएको छ,त्यस्ता व्यक्तीको भवना समेट्नेगरी टिम तयार गर्नुपर्छ । त्यो सर्वसम्मत पनि हुन सक्छ, निर्वाचनबाट पनि जान सक्छ । अध्यक्ष या उपाध्यक्षले मात्र सबै काम गर्ने होइन, यो एउटा टिमवर्क हो । सबैको भवना समेट्नेगरी जानुपर्छ न कि पार्टीगत एंव दलीय भागबण्डाबाट जानु राम्रो होइन ।

भनेपछि अघिल्लो कार्यकालजस्तो राजनीतिक भागबण्डा हुदैँन, अबको नेतृत्वमा ?

त्यस्तो नहोला भन्ने मलाई लाग्छ, किनकी हामी अरु संघहरु पनि चलाइरहेका छौं । अन्य संघहरुमा त्यस्तो अभ्यास गरिएको छैन् । सबैको भावना प्रतिनिधित्व होस् भन्नेमा ख्याल पु¥याउनुपर्दछ । तर दलगत हिसाबले भागबण्डा गर्ने राम्रो होइन भने लाग्छ, मलाई । अब सहकारी बुझेका, सहकारीमा रहेर लामो समय काम गरेको व्यक्ति नै सहकारीमा जानुहुनेछ, न कि राजनीतिक भागबण्डा पु¥याएर जाने परिपाटी राम्रो होइन ।

एक तिहाई सहकारीले ओगट्न सक्छ, त्यस ठाउँमा पु¥याउनका लागि मैले पहल गर्ने छु । कृषि, पर्यटन र जलस्रोतका क्षेत्रमा सहकारी लाग्न सक्छ । उत्पादन, सेवा र बित्तीय क्षेत्रमा सहकारीलाई सही ढंगले परिचालन गर्न सके हाम्रोजस्तो देशमा कायपलट गर्न सक्छ । अहिले भर्खर मात्र सहकारी अभियान र सरकारको संयुक्त आयोजनामा सहकारी महासम्मेलन गरेका छौं । सहकारी महासम्मेलनले ११ बुँदे घोषणापत्र जारी गरेको छ यसलाई कार्यान्वयन गर्न सक्न म निरन्तर लाग्ने छ ।

सहकारीले कुल ग्राहस्थ उत्पादनमा योगदान दिन सकिएको देखिदैँन नि, खासमा के हो ?

२०६४ मा टंकमणि शर्मा रजिष्ट्रार हुदाँ मोटामोटीरुपमा सहकारीको ३ प्रतिशत योगदान छ भन्ने थियो । अहिले ५ प्रतिशत भन्दा बढी छ जस्तो लाग्छ । वास्तविक तथ्यांक आएको छैन् । सहकारीको योगदानको सही मूल्यांकलन गर्न आवश्यक छ ।

सरकारले सहकारीलाई उपेक्षा गरेकै हो ?

सही तथ्यांक ल्याउने काम त राज्यको नै हो । राज्यले सही तथ्यांक ल्याउन सक्नुपर्दछ । सहकारी विभाग र सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयले सही तथ्यांकका लागि अध्ययन गर्नुपर्दछ । दूग्ध सहकारीको ९ प्रतिशत योगदान छ । दूध उत्पादन गर्ने किसान अधिकांश सहकारीमा आबद्व छन् । अब सहकारीले समग्र पूँजि उत्पादनशील क्षेत्रमै लगानुपर्दछ । तीन खम्बे अर्थनीति भएपछि सहकारीले ३३ प्रतिशत योगदान पु¥याउनुपर्छ । राज्यको पनि लगानी हुनुपर्दछ । सहकारीले पनि उत्पादनशील क्षेत्रमा लगानी गर्नुपर्दछ ।

सहकारी, निजी र सार्वजनिक क्षेत्र तीन पक्ष मिलेर जानुपर्दछ । जीवनस्तर बदल्ने, संमृद्वि हाशिल गर्न सहकारीले भूमिका खेल्नुपर्दछ । सन् २०२० मा सहकारीको योगदान दोब्बार बढाउनुपर्दछ । रोजगारी सिर्जना, गरिबी निवारणमा सहकारीको भूमिका निर्वाह गर्नुपर्दछ ।

बेलाबेलामा सहकारीमा समस्या देखा पर्छन, समस्या निराकरण गर्न संघले के भूमिका खेल्न सक्छ ?

तालिम, सूचना र शिक्षामार्फत सहकारीलाई सुुसुसित गर्ने, सही ढंगबाट सञ्चालन गर्नमा जोड दिने हो । संस्था खारेज गर्ने, कारवाही गर्ने, निलम्बन गर्ने भन्ने कुरा संघले गर्न सक्दैन् । हामीले सदस्य संस्थालाई तालिम, शिक्षा र सूचना दिने हो । मूल्य, मान्यता र नियममा सञ्चालन गर्न उत्पे्ररित गर्ने हो । कहिलेकाहीँ राज्य निरकुंश भएर सहकारीलाई अंकुश लगाउन सक्छ, त्यसबेला सहकारीको पक्षमा काम गर्नुपर्दछ । सहकारीमैत्री, नियमकानुन बनाउन लभिङ गर्नुपर्दछ । जो समस्यामा परे, उनीहरुले सहकारीलाई कमाउने भाँडो बनाए । अब त्यस्ता व्यक्ति संघको फन्दमा पर्ने छन् ।

 


प्र तिक्रिया दिनुहोस !

सम्बन्धित खबरहरु

मिलिजुली कालिञ्चोक साकोसद्वारा क्यूआर कोड सेवा सुरु
पोखरामा सहकारीको संयुक्त रक्तदान कार्यक्रमः ६२ युनिट रगत संकलन
सहकारी अनुगमन प्रभावकारी बनाउन समितिद्वारा कर्मचारीहरुलाई तालिम
अमर साकोसका कर्मचारीहरुको क्षमता विकास आधारभूत तालिम सम्पन्न