कोपोमिसमा समेटिए २२ हजार सहकारी


सहकारीको अनुगमनका लागि कोपोमिसको प्रयोग

-मुना कुँवर‍-

 

सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयले प्रयोगमा ल्याएको ‘सहकारी तथा गरिबीसम्बन्धी व्यवस्थापन सूचना प्रणाली’ (कोपोमिस)मा करिब ६३ प्रतिशत सहकारी समावेश भएका छन् । मन्त्रालयले सञ्चालनमा ल्याएको करिब एक वर्षको अवधिमा २२ हजार सहकारीको कोपोमिस प्रणालीमार्फत प्रारम्भिक तथ्यांक संकलन गरेको हो ।

मन्त्रालयले सहकारी महासंघ, विभाग, सम्बन्धित कार्यालय तथा सहकारी अभियानको सहकार्यमा गत वैशाखदेखि कोपोसिमको सञ्चालन सुरु गरेको हो । डिभिजन कार्यालयले कोपोमिस धेरै सहकारीको तथ्यांक इन्ट्री गरे पनि सहकारी स्वयंले भने अझै यसको प्रयोग गरेका छैनन् । हालसम्म करिब २ सयवटा सहकारीले मात्रै यसको प्रयोग गरेको मन्त्रालयका सहसचिव रमेश अधिकारीले बताए । ‘हाम्रो लक्ष्य सबै सहकारी आफैँले यसको प्रयोग गर्ने भन्ने हो । तर, अहिले सुरुवाती अवस्थामा डिभिजन कार्यालयले नै सहकारीको तथ्यांक इन्ट्री गर्ने काम गरेको छ,’ उनले भने ।

हाल नेपालमा ३४ हजार ५१२ सहकारी संस्था छन् । तर, सहकारीले गर्ने नियमन गर्ने कुनै पनि तथ्यांक कुनै पनि निकायमा छैन । यसले वित्तीय जोखिम बढ्दै गएपछि मन्त्रालयले प्रविधिमार्फत सहज रूपमा सहकारीसम्बन्धी तथ्यांक केन्द्रीकृृत गर्न कोपोमिसको प्रयोग गरेको हो । कोपोमिस प्रयोग गर्ने सहकारीलाई छुट्टाछुट्टै युजरनेम र पासवर्ड उपलब्ध गराइनेछ । यसको प्रयोगबाट सहकारी स्वयं आफैँले सफ्टवेयरमा तथ्यांक राख्न सक्नेछन् । आवश्यकताअनुसार सम्बन्धित निकायले सहकारीसम्बन्धी रियल टाइममा तथ्यांक प्राप्त गर्न सक्नेछन् । यसले सहकारी क्षेत्रको भावी योजना बनाउन तथा नीति निर्माणमा समेत सहयोग पुग्नेछ । त्यस्तै, सहकारीले इन्ट्री तथ्यांक तोकिएको सीमा बढी गरेमा सफ्टवेयरले नै रातो संकेत दिनेछ । यसले सहकारीको वित्तीय अवस्था खराब भएको वा कमजोर पक्ष थाहा पाउन सकिनेछ । सोही आधारमा सहकारीको अनुगमन गर्न सकिने मन्त्रालयले बताएको छ ।

सफ्टवेयरमा रहेको अर्को सुविधाको प्रयोग गरेर नियामक निकायमा बुझाउनुपर्ने विवरण अनलाइनमार्फत पठाउन सकिन्छ । सहकारी संस्थाले पठाउनुपर्ने वार्षिक प्रगति प्रतिवेदन, लेखापरीक्षण प्रतिवेदन र बचत तथा ऋण कारोबार गर्ने संस्थाले मासिक पठाउनुपर्ने वित्तीय विवरणसमेत अनलाइनबाटै पठाउन सक्ने सुविधा दिइएको छ ।

पूर्वाधारको चुनौती
डिभिजन कार्यलयहरूमार्फत सहकारीहरूको तथ्यांक संकलन हुने काम भइरहेको छ । तर, मुलुकको संघीयताका अभ्यासमा गएकाले यो प्रक्रियाले भने तीव्रता पाउन नसकेको मन्त्रालयका उपसचिव अधिकारीले बताए । सबै सहकारीहरूको तथ्यांक इन्ट्री भइसकेपछि सहकारी क्षेत्रको वास्तविक चित्र देखिने मन्त्रालयले विश्वास लिएको छ ।

सबै सहकारीको तथ्यांक कोपोमिसमा इन्ट्री गरिने लक्ष्य लिए पनि अझै १२ हजार ५१२ सहकारी यसको दायरामा आउन सकेका छैनन् । त्यस्तै जम्मा २ सय सहकारीले मात्रै आफैँ यसको प्रयोग गरेका छन् । सहकारीहरूमा पूर्वाधारको कमी भएकै कारण सबै सहकारीले यसको प्रयोग गर्न नसकेको मन्त्रालयका सहसचिव अधिकारीले बताए । ‘कतिपय सहकारीमा कम्प्युटर नै छैन । भएको ठाउँमा इन्टेरनेटको समस्या छ । कतिपय ठाउँमा कम्प्युटर सञ्चालन गर्ने कर्मचारीको अभाव छ । त्यसैले सबै सहकारीले यसलाई प्रयोगमा ल्याउन सकेका छैनन्,’ उनले भने । त्यस्तै, कतिपय सहकारीले सफट्वेयरमा राखिएका विवरण खुलाउन नचाहेका कारण पनि कोपोमिस प्रयोगमा आउन नसकेको मन्त्रालयको भनाइ छ ।

कोपोमिस सञ्चालनका लागि मन्त्रालयले सरोकारवाला निकायको समन्वयमा यससम्बन्धी चेतना फैलाउने, तालिम दिने तथा प्राविधिक सहयोग पनि प्रदान गर्दै आएको छ । साथै ठूला कारोबार गर्ने सहकारीको छनोट गरी सञ्चालनको तालिमसमेत दिँदै आएको छ ।

कोपोमिस भनेको के हो ?
कोपोमिस अनलाइन सफ्टवेयर हो । सफ्टटेक फाउन्डेसनले १ करोड ६० लाख रुपैयाँ लागतमा कोपोमिस सफ्टवेयर निर्माण गरेको हो । ३ वर्षअघि मन्त्रालयले यसको परिकल्पना गरे पनि गत वैशाखदेखि मात्रै यो सञ्चालनमा आउन सम्भव भएको हो । नेपालमा सञ्चालित सबै सहकारीले यो सफ्टवेयरको प्रयोग गर्नुपर्नेछ । सफ्टवेयरमा उपलब्ध विवरणअनुसार सहकारीले दैनिक इन्ट्री गर्नुपर्ने हुन्छ । यसरी सहकारीले इन्ट्री गरेको तथ्यांक डिभिजन कार्यालयदेखि केन्द्रीयस्तरमा मन्त्रालयले समेत हेर्न सक्नेछ । नयाँ पत्रिका


प्र तिक्रिया दिनुहोस !

सम्बन्धित खबरहरु

नवलपुरमा कोपोमिस दाखिला तथा भाखा नाघेको ऋण व्यवस्थापन कार्यक्रम सम्पन्न
सुनसरीमा साकोसहरुबीच असल सिकाई आदान प्रदान
धनुषामा साकोसहरुका लागि वार्षिक कार्ययोजना तथा बजेट निर्माण तालिम सञ्चालन
सदस्य सम्बन्ध व्यवस्थापन तालिम सम्पन्न