१० वर्षमा महमा आत्मनिर्भर हुन्छौं


अर्जुन पोखरेल
अध्यक्ष- नेपाल मौरीपालन केन्द्रीय सहकारी संघ
नेपाल मौरीपालन केन्द्रीय सहकारी संघकोे हालै नयाँ नेतृत्व चयन भएको छ । संघको आठौं वार्षिक साधारणसभाले अर्जुन पोखरेलको अध्यक्षतामा नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको हो । अध्यक्षमा निर्वाचन भए पनि अन्य पदमा भने सर्वसम्मत नेतृत्व चयन भएको थियो । पोखरेलसँग समसामयिक विषयमा गरिएको कुराकानी ।

१ मौरीपालन केन्द्रीय सहकारीले के गर्दै छ ?
मौरीपालन केन्द्रीय सहकारी संघले असल मौरीपालन अभ्यास कार्यान्वयन निर्देशिका जारी गर्न नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गरेको छ । जिल्लास्तरमा असल मौरीपालन अभ्यास कार्यान्वयन गर्न तालिम, गोष्ठी, सञ्चालन गर्दै आएको छ । प्रदेशस्तरीय सहकारी गठन गरेर सातै प्रदेशमा मौरी जोनको रूपमा विकास गर्ने सोच राखेको छ । मौरीपालन सहकारीलाई संघको मातहतमा ल्याउनेछ । किसानमा असल मौरीपालन अभ्यास र अनुसन्धान प्रणाली विकास गर्ने योजना बनाएको छ । केन्द्रीय संघले सहकारी महको ब्रान्डलाई सबै संस्थाहरूमा प्रवद्र्धन गराउनेछ ।

२ मौरीपालनका चुनौतीहरू के के हुन् ?
मौरीपालनमा सम्भावनै सम्भावना छ तर चरनको समस्या छ । चरनको यथोचित व्यवस्था गर्न राज्यले सहयोग गर्नुपर्छ । व्यावसायिक कृषिसँगै विषादीको प्रयोगले मौरी मर्ने सम्भावना हुन्छ । त्यसलाई रोक्न अभियान चाल्नुपर्ने भएको छ । नेपालको मह विदेश निर्यात हुन सकेको छैन । गुणस्तरीय र अर्गानिक भए पनि अन्तर्राष्ट्रियस्तरको ल्याब नभएका कारण मह विदेश जान नसकेको हो । अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डको ल्याब सञ्चालन गर्नका लागि राज्य तथा गैरसरकारी संस्थासँग समन्वय गरिरहेका छौं । बजारीकरणको पनि समस्या छ । हामी एकीकृृत बजार बनाउन लागेका छौं । भारतीय महसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने भएकाले सरकारले विभिन्न शीर्षकमा अनुदान दिनुपर्ने अवस्था छ । त्यस्तै घारमा अनुदान पाए, उपकरणमा अनुदान पाए किसानको लागत घट्ने र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धामा जान सकिने सम्भावना रहन्छ ।

३ महमा आत्मनिर्भर हुने कहिले, किन व्यावसायिक हुन सकेनन् मौरीपालन सहकारीहरू ?
झन्डै ६५ प्रतिशत मह बाहिरबाट आउँछ । हामी १० वर्षमै महमा आत्मनिर्भर हुने रणनीति बनाउन अघि बढेका छौं । निर्यात बढाउने र आयात प्रतिस्थापन गर्ने रणनीतिक योजना बनेको छ । त्यसका लागि सहकारी, मौरीपालक सम्बद्ध निकाय, व्यवसायी तथा सरकारको सहयोग चाहिन्छ ।

४ महको उत्पादन बढाउन राज्यले के गर्नुपर्छ ?
नेपालमा मौरीपालनको इतिहास लामो छैन । २०५० सालदेखि मात्र व्यावसायिक मौरीपालन सुरु गरिएको हो । चरन व्यवस्थापन किसानको मात्र क्षमताले पुग्ने कुरा होइन त्यसैले राज्यले नै गर्नुपर्छ । चरनको व्यवस्था गरिदिए किसान व्यावसायिक रूपमा आउन सक्छन् । बजारको ग्यारेन्टी राज्यले गर्न सक्छ । हामीले सबै आबद्ध संस्थालाई लोगो, ब्रान्ड प्रयोग गर्ने गरी केन्द्रीय संघको ब्रान्डमा मह उत्पादन अभियान सुरु गरेका छौं । यसो हुँदा ब्रान्ड र गुणस्तरमा विश्वस्तका कारणले हाम्रो महको खपत बढ्छ ।

५ केन्द्रीय संघ व्यावसायिक रूपमा सफल हुन नसक्नुको कारण के देख्नुहुन्छ ? संघ बलियो बन्नका लागि कस्ता योजना अघि सार्नुभएको छ ?
हामीसँग भौतिक पूर्वाधार भइदिएको भए हामी व्यावसायिक भइसक्ने थियौं । जग्गा भएको खण्डमा मह प्रशोधन गर्न सजिलो हुने थियो । कम्तीमा मह यहाँ पाइन्छ भन्ने ठाउँ हामीलाई चाहिन्छ । सबै किसानको मह बेच्न सक्यौं भने पनि धेरै कुरा समाधान हुन्छ । गोदाम र आउटलेट राख्ने केन्द्रीय संघको योजना हो । उत्पादन क्षेत्रका सहकारी तथा केन्द्रीय संघलाई स्थापित गर्ने दायित्व राज्यको पनि हो । हामीले बनाएको पाँचवर्षे रणनीतिक योजनामा पनि बजारीकरणका लागि आउटलेट र गोदामघर निर्माण गर्ने तयारीमा छौं ।


प्र तिक्रिया दिनुहोस !

सम्बन्धित खबरहरु

मकवानपुरमा सहकारी लक्षित बार्षिक योजना तथा बजेट निर्माण तालिम सम्पन्न
कोपोमिसमा समष्टिगत विवरण दाखिला सम्बन्धी अभिमुखिकरण सम्पन्न
हरिवन नगरपालिकामा सहकारी सचेतीकरण कार्यक्रम सम्पन्न
घोराहीमा साकोसहरुका लागि वार्षिक योजना तथा बजेट निर्माण तालिम सञ्चालन