ऐनले बहुउद्देश्यीय  सहकारीलाई निरुत्साहित  गरेको छ


सुरेन्द्र भण्डारी
अध्यक्ष-नेपाल बहुउद्देश्यीय केन्द्रीय सहकारी संघ
बहुउद्देश्यीय सहकारीले के गर्दै छ ?
नेपाल बहुउद्देश्यीय केन्द्रीय सहकारी संघ सञ्चालनको छैटौं वर्षमा छौं । फागुन १२ गते पाँचौ वार्षिक साधारणसभा गर्दैछौं । निर्वाचनमर्फत नयाँ नेतृत्व चयन हुँदै छ । पाँच वर्षमा मुख्यरूपमा सहकारीमैत्री ऐन बनाउने, सदस्य संघसंस्थालाई तालिम दिने, जिल्लास्तरीय संघ गठन गर्ने, सदस्य संघसंस्था प्रवद्र्वन गर्नेलगायतका काम गरेका छौं ।

बहुउद्देश्यीय संघलाई बलियो संघ बनाउन के गर्नुपर्ला ?
नेपाल बहुउद्देश्यीय सहकारी संघलाई बलियो संघ बनाउन सकिने आधारहरू छन् । अहिले सहकारी ऐनलाई बहुउद्देश्यीय मैत्री बनाउन आवश्यक छ । अझै सहकारी ऐन २०७४ बहुउद्देश्यीय सहकारीमैत्री छैन् । उसले मुख्य कारोबार ३० प्रतिशत बचत हुन नहुने कुरा राखेको छ । उक्त संशोधन गरेर जानुपर्छ । ऐन सहकारीमैत्री हुनैपर्छ । बहुउद्देश्यीय सहकारीलाई सिध्याउने हिसाबले ऐनमा व्यवस्था गरिएको कुरा हटाउनुपर्छ । ऐनले बहुउद्देश्यीय सहकारीलाई निरत्साहित पार्नेगरी आएकाले उक्त प्रावधान हटाउनुपर्ने भएको छ । यसो गर्न सके मात्र संघ बलियो बन्न सक्छ ।

सहकारीमार्फत आर्थिक रूपान्तरण कत्तिको सम्भव देख्नुहुन्छ ?
सहकारीमार्फत आर्थिक रूपान्तरण सम्भव छ । सहकारीबिना देशको अर्थतन्त्र उकासिन सक्दैन । सहकारीले उत्पादन क्षेत्रमा लगानी बढाउनुपर्छ । यसो गर्न सके मात्र सहकारी सबैको प्रिय बन्न सक्छ । सहकारीलाई तीन खम्बे अर्थतन्त्रमा राख्नु मात्र ठूलो कुरा होइन । सहकारीको योगदान बढाउन बहुउद्देश्यीयलाई उत्पादनमा जाने किसिमले प्रवद्र्वन गर्नुपर्छ । बहुउद्देश्यीयलाई बचतमा लैजान खोजिएको छ, यसले समग्र अर्थतन्त्रको समेत हित हुन सक्दैन । सहकारीमैत्री ऐन बनाउन र कार्यान्वयन गर्नेगरी काम गर्न आवश्यक छ ।

बहुउद्देश्यीय सहकारीलाई काम गर्न चुनौती छ, त्यसलाई संघले कसरी समन्वय गर्दै छ ?
केन्द्रीय संघले महासंघको सहयोगमा बहुउद्देश्यीय सहकारीका समस्या सुल्झाउनेछ । लुकिछिपी सुझाव दिने र त्यही कुरा पारित गराउन लविङ गर्नेले बहुउद्देश्यीय सहकारीलाई चुनौती थपिएको हो । अब केन्द्रीय संघले बहुउद्देश्यीय सहकारीका समस्या निराकरण गर्न भूमिका खेल्नेछ । अब ऐन संशोधन नै मुख्य मुद्दा बन्नेछ ।

सहकारीमार्फत सदस्यले आफ्नै सबै आवश्यकता पूरा हुने दिन कहिले आउँला ?
सदस्य जन्मेदखि मर्दासम्म सहकारीबाट कसरी सेवा पाउन सक्छ भन्ने कुरा मुख्य हो । सदस्यताको व्यावसायिकतालाई जोड दिनु अहिलेको आवश्यकता हो । सहकारीमार्फत सदस्यले आवश्यक पर्ने सबै आवश्यकता पूरा गर्न सक्नुपर्छ । सदस्य व्यवसायी बन्न सके मात्र आर्थिक चलायमान हुने भएले सदस्यले आवश्यक पर्ने सबै काम सहकारीमार्फत पाउनुपर्छ भन्ने मेरो मान्यता हो ।

स्थानीय तह र सहकारीको साझेदारी कसरी बढाउन सकिन्छ ?
स्थानीय तहमा सहकारी अघि बढाउन दर्ता प्रक्रिया अघि खुकुलो बनाउनुपर्छ । कुन तहमा कुन प्रकृतिको संस्था आवश्यक छ भन्ने कुरा पहिचान गरी संस्था दर्ता गर्न आवश्यक छ । तर नीति बन्ने बेलामा केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तममा छुट्टाछुट्टै नीतिकानुन बन्न हुँदैन । केन्द्रीय नीति नै प्रदेश र स्थानीय तहले अबलम्बन गर्न सक्दा मात्र सहकारीको विकासमा टेवा पुग्छ । आफूखुसी नीति बनाउँदा सहकारी भद्रगोल हुन सक्छ ।

सहकारीलाई सदस्यमैत्री बनाउन के गर्नुपर्ला ?
सदस्यमैत्री सहकारी निर्माण गर्न आवश्यक छ । सदस्यको विकास र जीवनस्तर सुधार नै सहकारीको मूल उद्देश्य हुनुपर्छ । तर सहकारी ऐनले सदस्य प्रवद्र्वन गर्ने कुरा रोकेको छ । सदस्य बन्दैमा ऋण चाहियो भन्दैमा पाउँदैन । राज्यले नै सदस्यको प्रवद्र्वनमा संकुचन गर्न हुन्न ।

बहुउद्देश्यीय संघको अबको नेतृत्वले के कुरामा जोड दिनुपर्छ ?
नेपाल बहुउद्देश्यीय केन्द्रीय सहकारी संघले बचत तथा ऋणको समेत काम गरेका छौं । बचत तथा ऋणसँगै सदस्यलाई तालिम पनि दिँदै आएका छौं । संघले गर्नुपर्ने कामहरू थुप्रै छन् ।

ऐनले धेरै कुरा तोकिएबमोजिम भनेको छ, अब बन्ने नियमावली बहुउद्देश्यीय अनुकल बनाउन के गर्नुपर्ला ?
नेपाल बहुउद्देश्यीय सहकारी संघले धेरै कुरा गर्न बाँकी छ, सहकारी ऐन सहकारी मैत्री बनाउन आवश्यक छ नै त्योभन्दा पहिला सहकारी नियमावली बन्ने क्रममा रहेको छ । प्रस्तावित मस्यौदा सनातन खालको छ । त्यसलाई समयसापेक्ष र बहुउद्देश्यीय सहकारी अनुकुल हुने गरी बनाउन आवश्यक छ । नियमावलीमा राखिएका बहुउद्देश्यीय सहकारीको अहित हुने कुरालाई सुधार गर्न आवश्यक छ । प्रदेशमा कानुन बन्ने क्रममा भएकाले सहकारीमैत्री नियम कानुन बन्ने गरी लबिङ गर्न आवश्यक छ । नयाँ नेतृत्वले सहकारीअनुकूल ऐन बनाउन लबिङ गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । अझै एक, दुई वर्ष ठूलो मेहनत गर्नुपर्ने देखिन्छ ।

 


प्र तिक्रिया दिनुहोस !

सम्बन्धित खबरहरु

नवलपुरमा कोपोमिस दाखिला तथा भाखा नाघेको ऋण व्यवस्थापन कार्यक्रम सम्पन्न
सुनसरीमा साकोसहरुबीच असल सिकाई आदान प्रदान
धनुषामा साकोसहरुका लागि वार्षिक कार्ययोजना तथा बजेट निर्माण तालिम सञ्चालन
सदस्य सम्बन्ध व्यवस्थापन तालिम सम्पन्न