सहकारी डबली (३५) स्थानीय उद्यमशिलता र सहकारी


सहकारी डबलीको ३५औँ श्रृङ्खलामा झापाका सहकारीकर्मीहरूमाझ ‘स्थानिय उद्यमशिलता र सहकारी’ विषयमा छलफल भयो । उक्त छलफलमा सहकारीमार्फत उद्यमशिलताको विकास गर्न सकिने भए पनि कानूनि समस्या, खुला सिमानाका समस्या र सरकारबाट सहयोग नभएका कारण सहकारीले उद्यमशिलतामा जान नसकेको सहभागीहरूले बताउनु भयो । अपवाद बाहेक झापामा बचत ऋण बाहेकका अन्य विषयगत सहकारी संस्थाहरूले पनि ऋण लगानीमै आफूलाई केन्द्रित गरेको कुरा छलफलमा व्यक्त विचारहरूले प्रस्ट्याउँछन् । त्यसैगरी विभिन्न सरकारी निकायबाट प्राप्त हुने वित्तिय सुविधा र अनुदान समेत सम्बन्धित क्षेत्रमा काम गर्ने सहकारी संस्थाभन्दा कागजी परियोजना संचालन गर्ने संस्थाहरूले हात पार्ने गरेको गुनासो सहभागीहरूको रहेको छ । सहकारी डबली (३५) मा सहभागीहरूद्वारा व्यक्त विचारको सम्पादित अंश यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ भने कार्यक्रमको सम्पादित भिडियो लिंक तल दिइएको छ ।

गणेश ढकाल
अध्यक्ष, जिल्ला सहकारी संघ लि.

झापाका सहकारीहरूले संस्थागत लगानिमा होस् वा सदस्यमार्फत होस् चक्लाबन्दि खेतिलाइ अगाडि बढाएको पाइन्छ । सहकारी संस्थाहरूले करार खेतिलाई अगाडि बढाएको पाईन्छ । बीउ उत्पादन, दुग्ध, माछा,मासु, चिया, तोरीका तेल र चामल उद्योगमा सहकारी संस्थाहरूले प्रत्यक्ष वा सदस्यमार्फत लागानी गरेका छन् । मल उत्पादन, अर्गानिक खेतीका क्षेत्रमा पनि सहकारीहरूले लगानी गरेका छन् । कर्नफ्लेक्स उद्योग संचालनमा आउन लागेको छ । विभिन्न कृषिजन्य उद्योगहरू सन्चालनमा आउन थालेका छन् । आधुनिक खेतिका लागि चक्लाबन्दी खेती आवश्यक पर्ने र त्यसका लागि जग्गा एकिकृत हुन नसकेकाले समस्या परिरहेको छ । करार खेतीको अभ्यास विकसित हुँदै छ ।

सहकारी संस्थाले सदस्यलाई लघु उद्यमी बनाउने र उनीहरूलाई बजारको नेटवर्कसँग जोड्ने काम गर्नुपर्ने हुन्छ । सहकारी मार्फत उद्यमशिलताको विकास गर्ने क्रममा पूर्वाधार विकासका काममा सरकारको लगानी आवश्यक पर्छ । राष्ट्रिय सहाकरी महासंघको अग्रसरतामा एउटा विशिष्टिकृत संघमार्फत धुलो दुध उत्पादन गर्ने उद्योग स्थापना गर्ने प्रक्रिया अगाडि बढेको छ । तरकारीको विशिष्टिकृत संघ बनेको छ जसले किसानसँगबाट तरकारी संकलन गरेर विक्रीवितरण गर्नेछ । त्यसै गरी पर्यटनको पनि विशिष्टिकृत संघ बनेको छ । सहकारी संस्थाहरूले बचत ऋणको कारोबार गर्दा ४-५ प्रतिशतको स्प्रेडमा काम गर्नुपर्ने हुन्छ भने व्यापार गर्दा ४० प्रतिशत सम्म पनि फाइदा पाउन सक्ने हुन्छ । त्यसले गर्दा पनि बजारको संजाल निर्माण गर्ने कुरामा सहकारीहरू केन्द्रित भएर उद्यमशिलतामा जानु पर्छ ।

दुर्गा प्रसाद सापकोटा
संचालक, मेची कृषक बहुमुखी सहकारी संस्था लि., मेचिनगर-७

उद्यमशिलता भन्ने बित्तिकै त्यसमा धेरै कुराहरू जोडिएर आउँछन् । सहकारी आफैँमा एउटा आन्दोलन हो र यो आन्दोलनले गरीब र विपन्न जनतालाई साथसाथै  लानु पर्छ । ती जनताको जीवनस्तर सुधार्नु पर्छ । निक्षेप संकलन र ऋण लगानी मात्र गरेर चाहिँ सहकारीहरू चल्न सक्दैनन । जुनसुकै सहकारीले पनि सदस्यलाई व्यवसायिकता तिर लैजान सके मात्र संस्थाको र सदस्यको आर्थिक उन्नति हुनसक्छ । मेची कृषक बहुमुखी सहकारी संस्थाले कृषकहरूले लगाउने बालीहरूको बीऊ उत्पादन गर्ने काम गरेको छ । यससँग सम्बन्धित अगुवा किसानहरूलाई बीऊबिजन उत्पादनका लागि आवश्यक तालिम दिने र आवश्यक मलखाद लगायतका सामग्रीहरू किसानलाई उपलब्ध गराउने गरेको छ । किसानले उत्पादन गरेका सम्पूर्ण कृषि उपजहरू विक्री वितरणको जिम्मा सहकारीले लिने गरेको छ । किसानले उत्पादन मात्र गरे पुग्छ, विक्री गर्न बजारसम्म जानु पर्दैन ।  कृषिसँग सम्बन्धित रहेर सहकारीमार्फत उद्यमशिलताको कुरा गर्दा अनेकन समस्या छन् । अहिलेसम्मका कुनै पनि सरकार सहकारी मैत्री बन्न सकेनन् तसर्थ सहकारीलाई उद्यमशिलता सम्बन्धी काम गर्न कानूनी समस्या छन् । झापा जिल्लामा इलाम, पाँचथर र ताप्लेजुङ जिल्लाका विभिन्न जडिबुटीहरू संकलित भएर आउने गर्छन् । तर यसलाई उचित तवरले प्रशोधन र ब्रान्डिङ प्याकेजिङ गर्न नसक्नाले थुप्रै सम्भावनाहरू गुमिरहेका छन् ।

वसन्त तिवारी
संचालक, आधुनिक बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, मेचिनगर

सहकारीमा सरकारको नीति र कार्यान्वयन पक्षमा अन्तर रहेको पाईन्छ । सरकारले सहकारीमार्फत उद्यमशिलता विकासका कार्यक्रमहरूलाई प्राथमिकतामा राखेर अघि बढ्ने हो भने सहकारी संस्थाहरू त्यस अनुकुल तयार भएका छन् । धेरै किसिमका सीप बोकेका मानिसहरू आफ्नो सीपलाई उपयोग गर्न खोजिरहेका छन् । सदस्यको सीप पहिचान गरि सो अनुरूपको उद्योग व्यवसायलाई अगाडि बढाउन सके जीवन निर्वाह भन्दा माथि उठेर व्यवसायिकता तर्फ समेत अगाडि बढ्न सक्ने देखिन्छ । आधुनिक बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले विदेशबाट फर्केर आएका सदस्यहरूलाई नेपालमै रोजगारी र स्वरोजगारी सृजना गर्ने अभियान चलाएको छ ।

चन्द्रा खड्का भट्टराई
निवर्तमान संचालक, नेफ्स्कून / अध्यक्ष, उद्यम विकास बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लि.

वचत तथा ऋणको काममा जोखिम छ । चनाखो भएर नलागे संस्थालाई जुनसुकै बेला पनि अप्ठेरो पर्न सक्छ । हाम्रा सदस्यहरू सिलाईकटाई, कृषिमा आधारित साना उद्योग लगायतका लघु व्यवसायमा बढि केन्द्रित छन् । अहिले कोभिड १९ का कारण सानाठूला सबै व्यवसायी प्रभावित भएका छन् । यस्तो परिस्थितिमा कसरी अगाडि बढ्ने भन्ने कुरा अन्योल पनि छ । यसको बाबजुद पनि आएको परिस्थितिलाई सामना गर्दै अगाडि बढ्न र सदस्यको व्यवसायलाई निरन्तरता दिन उत्साहित गराउने काम गरिरहेका छौँ । अघिल्ला सिकाई र अनुभवले मात्र पनि काम नगर्ने अहिलेको अवस्थामा सहकारी संस्थाहरूले एक अर्का बाट सिक्दै जोखिमलाई न्युनिकरण गर्दै अगाडि बढ्नुको विकल्प छैन ।

भुपाल बस्नेत
अध्यक्ष, कर्णाली बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लि.

हाम्रो संस्थाको मूल उद्देश्य भनेको ऋण र बचतको कारोबार नै हो । यति हुँदाहुँदै पनि हामीले सदस्यलाई लक्षित गरि थुप्रै सामाजिक सुरक्षाका कार्यक्रमहरू लागु गर्न खोज्यौँ र त्यसका लागि सम्वन्धित निकायसँग अनुरोध गर्यौँ । कानूनले सहकारीलाई ती काम गर्न बञ्चित गरेको छ जुन सदस्यको हितमा हुन्छ । हामीले  हाम्रा ३४ हजार सेयर सदस्यदरु आबद्ध गराएर सदस्यहरुलाई हातमा सिप, घरमा व्यवसाय र गोजिमा आय आर्जनको पैसा बनाएर एउटा सबल नागरिक बनाउनु पर्छ भन्ने उदेश्यका साथ ब्यवसायिक तालिमहरु पनि गराउने काम गर्यौ । कानुनले त्यसलाई वञ्चित गरे पनि यो क्षेत्र तिमीहरुको होईन भनेपनि सदस्यलाई सबल र सक्षम बनाउने कुरामा नलाग्ने कुरा त भएन । तर देशको कानून, अस्थिर राजनितीक परिवेशका कारणले गर्दा खेरि हामिले जति अपेक्षा गरेका थियौँ त्यति गर्न सकिएन होला तर पनि स्वास्थ्य सुरक्षाका सवालमा हाम्रो संस्थाले सदस्यहरूलाई निकै राम्रो सुविधा दिएको छ ।

दिपेन्द्र राउत
अध्यक्ष, शिखर वचत तथा ऋण सहकारी संस्था लि.

सहकारी आफैँमा एउटा उद्यमशिलताको क्षेत्र हो । सहकारीले सदस्यलाई उद्यमी बनाउनु मात्र नभएर विभिन्न किसिमबाट रोजगारी सृजना गर्नु पनि उद्यमशिलता हो भन्ने मलाई लाग्छ । प्रत्यक्ष रूपमा सहकारीले उद्यम वा व्यवसाय नगरे ता पनि यसले सदस्यलाई व्यवसायिक सम्भावनाको क्षेत्रमा लगानी गरिदिने, त्यस सम्बन्धी ज्ञान, सीप, परामर्श र तालिम दिने लगायतका कुराहरू गर्न सक्छ ।  हामीले पनि प्रत्यक्ष रूपमा सहकारीका व्यवसायिक परियोजना संचालन नगरे तापनि सदस्यलाई सेवा दिने, बजारसम्मको पहुँच प्रदान गर्ने र आवश्यक लगानी गरिदिने गरेका छौँ । कृषिको क्षेत्रमा काम गर्न त्यति सजिलो भने छैन । हामीले पनि कृषि परोयोजनामा काम गर्यौँ तर संस्थागत रूपमा जाँदा अलग्गै कुरा होला, व्यक्तिगत रूपमा र सामुहिक रूपमा त्यो काम गर्न गाह्रो नै रहेछ भन्ने मेरो अनुभव छ ।

दुर्गा देवी खतिवडा
अध्यक्ष, महालक्ष्मी कृषि सहकारी संस्था लि.

सहकारीहरूले महिलालाई सीपसँगै चेतना पनि प्रदान गरिरहेका छन् । हामीले  उद्यमशिलताको कुरा गर्दा महिलाहरूका समस्यालाई पहिला बुझ्नै पर्ने हुन्छ । वर्तमान समयमा देशमा दिनानुदिन महिलाहरू घरमै कुटिएका, घरबाट निकालिएका र बाहिर पनि कतै एसिड प्रहार र दुर्व्यवहारका घटना देखिन्छन् । यस्ता कुराले पनि महिलालाई खुलेर उद्यमशिलताका क्षेत्रमा आउन रोकिरहेको छ । हामीले हाम्रो संस्थाबाट विशेष गरी कृषिमा लाग्नका लागि प्रेरित गरेका छौँ । कृषिका लागि ऋण लगानीका साथै बीउबिजन, मल लगायतका सेवाहरू संस्था मार्फत अगाडि बढाएका छौँ ।

भगिरथ राई, अध्यक्ष, मेची मासु उत्पादक तथा वितरक सहकारी संस्था लि.

हामीले किसानहरूका मासुजन्य पशुपंक्षीहरू खरीद गरि मासु पसलहरूलाई दिने तथा मासु उत्पादन र वितरणसम्बन्धी व्यवसायलाई ऋण लगानी गर्ने गरेका छौँ । चल्ला, चारो लगायतका सामग्रीहरू किसानलाई उपलब्ध गराउने र किसाननबाट मासुजन्य पशुपंक्षी, अण्डा आदि खरिद गरिदिने गरेका छौँ । हामीले आफ्नै परियोजना पनि संचालन गर्ने सोच बनाएका छौँ तर अहिले कोभिड १९को महामारीको अवस्थाले अगाडि बढ्न सकेका छैनौँ । खुला सिमाना र विना रोकटोक भारतबाट पशुपंक्षी र मासु आयात हुने र अबैध रूपमा पनि यिनको कारोबार हुने कारणले गर्दा व्यवसाय निकै प्रभावित र किसानहरू पनि मारमा परेका छन् ।

२०७७ भाद्र १९ गते शुक्रबार भएको सहकारी डबली (३५) को भिडियो हेर्न तलको लिंक क्लिक गर्नुहोला ।


प्र तिक्रिया दिनुहोस !

सम्बन्धित खबरहरु

नेफ्स्कून सेवा तथा व्यवसाय अभिमुखीकरण कार्यक्रम सम्पन्‍न
चितवनमा पाचौं कार्यकुशलता तथा सिकाई व्यवस्थापन कार्यशाला सम्पन्‍न
मिलिजुली कालिञ्‍चोक साकोसमा लेखा, कानुनी व्यवस्था तथा बजारीकरण तालिम सम्पन्‍न
कास्कून साकोस व्यवस्थापन प्रमुखहरुबीच अन्तरक्रिया सुशासनमा पहिलो प्राथमिकता