साकोस समिटले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिने छ


ऋषिराज घिमिरे
अध्यक्ष–नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रिय सहकारी संघ(नेफ्स्कुन)
१ साकोस समिटको तयारी के भइरहेको छ ?
यतिबेला दोस्रो साकोस समिटको अन्तिम तयारीमा जुटेका छौं । समिटमा प्रस्तुत हुने कार्यपत्रहरु आइसकेका छन् । केही अंग्रेजीमा आएका कार्यपत्र नेपालीमा अनुबाद गर्ने काम पनि सकिएको छ । त्यस्तै सबै स्रोत व्यक्ति फिक्स भइसकेको छ । समिटमा ४ सय ८६ जना सहभागी हुने पनि निश्चित भइसकेको छ । एकदुईजना तलमाथि हुने छुट्टै कुरा हो । विदेशी स्रोत व्यक्ति काठमाडौंमा आइसक्नुभएको छ भने सहभागीहरु प्नि काठमाडौं आउने क्रम शुरु भइसकेको छ ।
२ दोस्रोपटक साकोस समिट गर्दै हुनुहुन्छ, यसको अपेक्षा के ?
पहिलो साकोस समिटमा हाम्रो पहिलो अनुभव थियो । पहिलो समिटभन्दा यसपटक गरिने साकोस समिटको थिम केही फरक छ । पहिलो समिटमा साकोसः बर्तमान र भविष्य भन्ने थिम राखेका थियौं भने अब हामीले एकीकृत प्रणालीमा जोड दिएका छौं । दोस्रो साकोस समिटको मेन थिम ‘एकीकृत साकोस प्रणालीतर्फः आज र पछि पनि….’ भन्ने रहेको छ । नीतिगत, कार्यगत स्वायत्तता हुनुपर्छ भन्ने हाम्रो सोच हो सहकारीले आफ्नै कार्यसञ्चालन आफै गर्न पाउनुपर्छ तर बित्तीय कारोबार गर्ने सहकारी बित्तीय अनुशासनमा बस्नु जरुरी छ । यदी कोही नियमविपरित चलेका छन् भने केन्द्रले भएन भन्न सक्नुपर्छ । हामी त्यसैको अभ्यासमा लागेका छौं । साकोस समिटले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिने छ । हामीले विनियम संशोधन गरेर विभागमा समेत यस कार्यका लागि पठाइसकेका छौं ।

साकोस समिटमा कृषिको वित्तीय प्रणाली, कर सम्बन्धी लगायत प्रस्तुती हुने छन् । त्यस्तै अब सहकारी एकीकरण प्रणालीमा जानुपर्ने बेला आएको छ । अष्ट्रेलियन स्रोत व्यक्तिले एकीकरणका समस्या र फाइदाबारे कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नु हुनेछ । त्यस्तै जोखिम न्यूनिकरणमा के के गर्न सकिन्छ भन्ने कुरामा छलफल हुनेछ । हाम्रो मुख्य अपेक्षा भनेको नेफ्स्कुनका परिवार एक शत्रुमा बाँधिनुपर्छ भन्ने हो । सफ्टवेयरसम्म एकरुपता, लोगोमा एकरुपता, नीति, विनियममा एकरुपता, सम्भव भएसम्म ब्याजदरमा पनि एउटै, लगानीका विधिहरु पनि एउटै, बोर्डको कलर र साइजमा पनि एउटै बनाउने हाम्रो ध्येय हो । अनुगमनमा कोही जादाँ नेफ्स्कुनका सदस्य हुन्, यी संस्थामा समस्या हुदैँन भन्ने देखियोस्, हामी समाजमा जादाँ उच्च छबी बनाएर जान सकौै भन्ने साकोस समिटले सन्देश दिने छ । छरिएर एउटै टोलमा १०, २० वटा बस्न हुदैँन । एकीकरण पनि गर्दै जानुपर्छ भन्ने सन्देश पनि दिन खोजेका छौं ।
३ सहकारी स्वनियमनमा चल्नुपर्ने संस्था भएपनि किन समस्या बढीरहेको छ ?
राज्य पनि लाग्ने हो र हामी पनि त्यसतर्फ क्रियाशील हुने
हो भने सहकारीका समस्या निराकरण गर्न धेरै समय लाग्दैन् । अब केही मापदण्ड बनाएर सहकारी एकीकरण गर्न एकदमै आवश्यक छ । बित्तीय संस्था भएकाले सही ढंगले सञ्चालन गर्नका लागि मर्जमा जोड दिनुपर्छ । सहकारीले सर्वसाधारणको एक पैसा पनि खान मिल्दैन् । अहिले १३ अर्ब सर्वसधारणले आफ्नो निक्षेप नपाईरहेको अवस्था छ । त्यतिमात्र होइन अझै बेलैमा यसतर्फ सोच्न सकिएन, कदम चाल्न सकिएन भने १३ खर्ब पनि डुब्न सक्छ । सुरक्षित हुनका लागि अब सहकारीले औजार प्रयोग गर्नुपर्छ । स्वशासितसँगै स्वअनुशाति हुनुपर्छ । साकोस समिटपछि हामी एकीकरणतर्फ विशेष जोड दिने छौं । एकीकरण सजिलो छैन् पनि किनभने सबै सुशासनमा बसेका हुदैँनन् । सुशासनमा रहेको र नरहेको संस्था गाझ्न अप्थेरो हुन्छ । ऋण लगानी, भाका नाघेको, जखेडा कोषमा व्यापक फरक रहेको हुन सक्छ । अर्को जुँगाको लडाई । एकीकरणपछि पद खुस्किने डरले एकीकरणमा जान नमान्ने धेरै उदाहरणहरु छन् । अहिले पनि एकीकरण भइरहेका छन् भोलीका दिनमा एकीकरणमा समस्या रहेपनि गृहकार्य गरेर एकीकरण गर्न सकिन्छ । कतिपय जिन्दगीभरी अध्यक्ष बन्छु भन्ने सोचेका पनि हुन्छन् । शिक्षाको माध्यमबाट यी क्षेत्रमा जोड दिने छौं । मर्जरबिना युनिफिकेशन संभव हुदैँन् ।
४ साकोस समिटपछि सहकारी एकीकरणलाई विशेष दिने तपाईहरुको लक्ष्य हो ?
पहिलो कुरा त मर्जरमा जानैपर्छ । अहिले १४ हजार बढी बित्तीय कारोबार गर्ने सहकारी छन् । सरकारसँग पनि ठ्याक्कै तथ्यांक छैन् । कतिपय सहकारी झोलामा छन्, कति निश्क्रिय छन् । शुसासनमा सहकारी रामै्र लागिपरेका छन् । केही अन्जानमा र कतिपय जानाजानबाट सहकारीमा समस्या आएको छ । साकोस समिटलगत्तै ओरियन्टेसनमा लाग्छौं । अब हाम्रो ऐन पारित गर्नका लागि भूमिका निर्वाह हुनेछ । ऐनको मस्यौदा दिइसकेका छौं । सरकारले आवश्यक परिमार्जन गरेर ऐन पारित गर्ने अपेक्षा छ । त्यसपछि टुल्र्स निर्माण गर्छौ । राष्ट्रबैंक जत्तिकै सहकारीले पनि कारोबार गर्न थालेका छन् । राष्ट्र बैंकको सहकार्यमा समेत टुल्र्स निर्माण गर्नुपर्छ । निरीक्षणमा जादाँ के के हेर्ने भन्ने मापदण्ड बनाउनुपर्छ । खाली दिमाग मात्र लिएर जादाँ अनुगमन प्रभावकारी हुदैंन । लगानी गर्ने तरिका, ऋण उठाउने तरिका, सदस्य बढाउने तरिकागायतमा गाईडलाइन बनाउनुपर्छ । न कि हस्ताक्षर गरे नगरेको मात्र हेरेर पुग्दैन् । राष्ट्र बैंकसँग बसेर छिट्टै टुल्र्स निर्माण गर्ने हाम्रो सोच छ ।
साकोस समिटका सहभागीले के सन्देश लिएर आफ्नो क्षेत्र फकनर््छन्, अब बचत तथा ऋण सहकारी कतातिर मोडिन्छ त ?
साकोस समिटका सहभगीहरुले केही शैद्वान्तिक कुराहरु सिकेर जानेछन् र आफ्नो संस्थामा तत्काल लागु गर्ने छन् । अझ परिष्कृट गर्न हामीले फिल्डमै गएर उनीहरुलाई सिकाउनुपर्छ । कतिपय कुराहरु हामीले पनि जानेका हुदैनौं । बाहिरबाट आउने प्रशिक्षकबाट नयाँ कुरा सिक्दै यहाँ लागु गर्ने हो । एकीकरण, जोखिम न्यूनिकरण लगायतमा कसरी अगाडि बढ्न सकिन्छ भन्ने कुरा नेफ्स्कुन एंव साकोस अभियान्ताहरुले सिक्नेछन् । सहभागीहरुले यहाँ सिकेको कुरा आफ्नो वरीपरीको क्षेत्रमा पनि ज्ञान बाड्नुहुनेछ । सहकारीका देखिएका जोखिमहरु हट्ने छन् भन्ने मैले अपेक्षा लिएको छु ।


प्र तिक्रिया दिनुहोस !

सम्बन्धित खबरहरु

प्रोबेसन कार्यक्रम अन्तर्गत गौरीशंकर क्लष्टरमा आबद्ध साकोसहरुबीच असल सिकाई आदान प्रदान
कैलालीको बर्दगोरियामा सहकारी व्यवस्थापन तालिम सञ्चालन
नवलपुरमा कोपोमिस दाखिला तथा भाखा नाघेको ऋण व्यवस्थापन कार्यक्रम सम्पन्न
सुनसरीमा साकोसहरुबीच असल सिकाई आदान प्रदान